Vrijplaats, een project voor kunst in de openbare ruimte voor en door Zuid Afrikaanse kunstenaars in Tilburg 2004:


Vrijplaats


Inleiding
De gemeente Tilburg onderhoudt sinds 1997 een stedenband met de gemeente Lekoa Vaal in Zuid-Afrika en wil graag zichtbaar uiting geven aan de relatie met haar partnergemeente. De Stiching Lekoa Vaal heeft de Tilburgse beeldend kunstenaar Rob Moonen gevraagd om dit idee als kunstproject uit te werken. Rob Moonen is internationaal werkzaam en heeft contacten met Zuid-Afrika, hij is daar meerdere malen geweest. Het project is via de Openbare Oproep aangemeld bij KORT en door de adviescommissie unaniem gekozen om op te nemen in het jaarprogramma voor 2004.


Omschrijving project

Gemeente Tilburg zal gastheer zijn voor drie Zuid-Afrikaanse kunstenaars en creëert een vrijplaats in de vorm van een werk in de openbare ruimte. Het kunstwerk of kunstproject zal de stedenband tussen Tilburg en Lekoa Vaal kunnen benadrukken, de vorm is vrij. De wijk Oerle is bij uitstek geschikt voor een openbaar teken van verbondenheid omdat veel straten namen dragen uit de Nederlands/Zuidafrikaanse geschiedenis (Generaal Smutslaan, Zandrivierstraat, Tafelbergstraat). Via bestaande contacten in Zuid-Afrika en een openbare oproep via een website zullen Zuidafrikaanse kunstenaars gevraagd worden in te schrijven op dit project. Na selectie worden drie kunstenaars uitgenodigd naar Tilburg te komen en ter plaatste een schetsontwerp te maken. Afhankelijk van de ontwerpen zal er waarschijnlijk 1 kunstwerk uitgevoerd kunnen worden. Het is belangrijk dat de bewoners van de wijk Oerle geïnformeerd worden en dat er ruimte geboden wordt om actief te kunnen participeren in dit kunstproject.

Inhoudelijk kader
Nederland heeft bijzondere historische relaties met Zuid-Afrika, Tilburg onderhoudt intensieve contacten met partners in Lekoa Vaal, binnen deze gemeente ligt Sharpeville, historische bodem want een mijlpaal in de geschiedenis in de strijd tegen apartheid. Nederland heeft van oudsher sterke banden met het ANC.
Tilburg financiert mondiale bewustwording onder de Tilburgse bevolking via de stichting Lekoa Vaal. Op cultureel gebied zijn er de laatste 10 jaar veel contacten vanuit de muziek en de beeldende kunst met Zuid-Afrika gelegd.
Het project sluit aan bij de vermeende verschillen in de beleving van westerse en niet-westerse kunst (zie Documenta 9,10 en 11 waarin mondiale bewustwording en het post-kolonialisme centraal stond).
Interactie met de bewoners van Oerle kan resulteren in een sociale component die mogelijk zichtbaar is in het te realiseren kunstwerk. Deze dialoog zal aandacht vragen voor de complexe Zuid Afrikaanse problematiek en de culturele verschillen in Nederland in het bijzonder. De kritische component van dit project ligt besloten in de uitnodiging een Zuid Afrikaanse kunstenaar te confronteren met de straatnamen van een Tilburgse volkswijk. Hier hebben de namen nauwelijks enige betekenis, daar hebben ze de loop van de geschiedenis bepaald. Het creëren van een gelegenheid om een Zuid Afrikaanse kunstenaar te laten ingrijpen vanuit zijn perspectief in de Tilburgse openbare ruimte zou je kunnen zien als een omgekeerde vorm van kolonialisme. Vertrouwen en respect vormen de basis van het gastheerschap van gemeente Tilburg.

Planning

januari - april 2004 oproep en inventarisatie kunstenaars

mei 2004 selectie 3 kunstenaars

juni 2004 formele uitnodiging

1 oktober -12 november 2004 werkperiode kunstenaars in Tilburg

december 2004 keuze schetsontwerp en formele opdracht

januari-maart 2005 realisatie

21 maart 2005 oplevering

 

Afrikaanderstraat
Bloemfonteinstraat
Danie Theronstraat
Dr.Leijdstraat
generaal Bothalaan
generaal Hertzogstraat
generaal Kockstraat
generaal Smutslaan
generaal de Wetstraat
Kaapkoloniestraat
Lucas Meijerstraat
Natalstraat
Mandelahof
Oranje Vrijstaatplein
Paul Krugerstraat
Piet Retiefstraat
president Steijnstraat
Pretoriastraat
Schalk Burgerstraat
Steve Bikohof
Tafelbergstraat
Transvaalplein
Transvaalstraat
Verenigingstraat
Wolmaranstraat
Zandrivierstraat
Zuidkaapflat

 

Keuze kunstenaars:

inmiddels zijn Doreen Southwood, Nicholas Hlobo en Willem Boshoff geselecteerd. Deze komen op 1 oktober naar Tilburg en zullen 6 weken aanwezig zijn, waarna zij hun projectvoorstel presenteren.

De Zuid Afrikaanse kunstenaar Willem Boshoff tijdens een kort bezoek aan de buurt op 30 juni jl